3-4 Goede Vrijdagviering bij HeerlenMondiaal: terugblik

 3 april: Goede Vrijdag bij HeerlenMondiaal: Verbondenheid in Medemenselijkheid – een terugblik.

We startten met een welkomstwoordje van Harrie. Op het kleine altaartje staat een beeld van de gekruisigde Jezus van Nazareth. Jezus aan het kruis genageld, dat herdenken we vandaag, zijn lijden en sterven. Zo’n kruisbeeld komen we best vaak tegen en dan letten we er meestal niet erg op: in de kerk, langs wegen, in huis, vaker ook nog de bewaarde crucifix die op een doodskist van een familielid heeft gelegen.

Maar vandaag is het Goede Vrijdag. Wij komen hier niet bijeen voor een traditionele kruisweg, en verwacht van mij ook geen theologische verhandeling van de betekenis van Jezus. We hebben wel heel veel van zijn boodschap aan ons mensen overgenomen: zijn normen en waarden, hoe we met elkaar om moeten gaan. Hoe we dat kunnen vertalen naar nu: saamhorigheid, respect, Vrede, medemenselijkheid….

Het Hongerdoek 2026: ‘Samen dromen – Liefde zij daad’

Centraal in de veertigdagentijd staat de hongerdoek ‘Samen dromen – Liefde zij daad’ van Konstanze Trommer. Het sluit mooi aan bij ons jaarthema ‘Durf te dromen’.

In de vastentijd staan we elk jaar stil bij de Vastenactie die werkt aan sociaaleconomische verbetering voor mensen in de marge, aan gerechtigheid voor mens en milieu. De hongerdoeken tonen elk jaar opnieuw de spirituele basis van waaruit de Vastenactie handelt: zuster- en broederschap van álle mensen op deze wereld en respect voor en inclusie van randgroepen. In de Hongerdoeken weerspiegelt zich de (door geloven in God gedragen) hoop op radicale verandering van onrechtvaardige economische verhoudingen die vele mensen op deze aarde tot slachtoffers maken. En de hoop op een duurzame omgang met de natuur.

Hieronder wordt het Hongerdoek 2026 (het 25^ste) nader uitgelegd: 

Kinderen

De basis van dit Hongerdoek ‘Samen dromen – Liefde zij daad’ vormt een collage van foto’s van bij ontwikkelingsprojecten betrokken kinderen uit Brazilië, Nigeria, Afghanistan en India en van kleinkinderen van de kunstenares. Kinderen uit alle windstreken, symbool voor alle kinderen op deze wereld. Alle kinderen lijken met iets bezig, gaan blijkbaar op in dagelijkse dingen zoals huishoudelijke klusjes, spelen of zwemmen. En al die bezigheden vinden plaats vóór een tent, op een soort eiland of wellicht een zandbank, te midden van een watervlakte. Alle kinderen zijn op een of andere manier bezig met elkaar en met hun omgeving.

Dieren

Er zijn ook enkele dieren te zien. Een ooievaar, symbool voor het nieuwe leven en wederopstanding. En een ringstaartmaki. Deze halfapen komen slechts voor op het eiland Madagaskar en spelen daar een rol in de scheppingsmythen. Om het eiland heen zwemmen groepjes grienden, een dolfijnensoort. Grienden vergezellen vaak op zeevarende boten en zouden naar verluidt ook schipbreukelingen hebben gered. Tezamen verbeelden de dieren, een vogel, zeedieren en een landdier, alle fauna en flora op deze wereld.

Schijn bedriegt

Een vredig tafereel van gelukkige kinderen, omringd door enkele zachtmoedige dieren? Die schijn bedriegt zeer. Enkelen van hen moeten hard werken: water halen of een broertje of zusje dragen. En ook de situatie roept vele vragen op. Zijn de kinderen geïsoleerd van hun ouders en andere mensen? Kunnen ze van het eiland af? Is de helikopter een bedreiging of brengt die juist hulp? Weet alleen de helikopterbemanning dat deze kinderen op die geïsoleerde plek verblijven? Biedt de tent, die niet verankerd lijkt, wel voldoende beschutting tegen regen en ontij?

Opvallend is de tweedeling in de doek. Links het mooie blauw van een zonnige zomerdag. Maar rechts het donker van naderend onweer en vooral, in de verte zichtbaar, een dreigende tornado. Hoe gaat dit aflopen? Een paar kinderen zitten in een bootje. Spelen zij of willen zij op tijd vluchten voor het aankomend onraad? En waarheen dan?

De tent staat met de punt van het dak precies in het midden van de doek. We staan in het bestaan van de mensheid op een snijpunt, waarop we snel de goede beslissingen moeten nemen.

Toekomst

Samen dromen over toekomst is een goede manier om daarbij niet alleen aan jezelf te denken, maar ook aan alle andere mensen op deze wereld. Samen dromen over toekomst leidt tot een handelen dat hopelijk het hoofd kan bieden aan bedreigingen die op ons afkomen, in het heden én in de toekomst. Liefde voor elkaar en voor de aarde als plek waar we samen dromen en leven, is daarbij onontbeerlijk. En die liefde voor mens en milieu moet niet blijven steken in goedbedoelde woorden, maar moet zich uiten in daden om echt te zijn, zoals de heilige Vincentius à Paulo al zo krachtig uitdrukte in zijn levensmotto ‘Liefde zij daad’.

 Daarna werd het lied ‘The Tears Of Things’ van U2 beluisterd. Met een prachtige toepasselijke tekst.

Vervolgens kwamen er enkele initiatieven uit onze omgeving aan de orde. Henk Dado gaf een toelichting op de activiteiten van het Vredesplatform Heerlen: het Vredesplatform Heerlen houdt zich bezig met het thema vrede en veiligheid ten behoeve van een duurzame ontwikkeling van de wereld. Het zoeken naar geweldloze oplossingen van conflicten staat daarbij voorop.

Elske Mooij vertelde over het Humanistisch Verbond Heerlen: dicht bij jezelf, dicht bij de ander. De wereld voelt soms snel, hard en vol ruis. Meningen zijn overal, verschillen worden uitvergroot, en het is niet altijd makkelijk om dicht bij jezelf te blijven – laat staan dicht bij een ander. Juist daarom maakt het Humanistisch Verbond ruimte om stil te staan, te voelen, te vragen en te verbinden: ruimte om samen mens te zijn.

In de nieuwe campagne ontmoet je mensen met verschillende achtergronden en verhalen, dicht bij zichzelf én elkaar. Samen bouwen we aan een samenleving waarin iedereen zichzelf kan zijn én we naar elkaar omkijken.

Toen werd weer naar een lied van U2 geluisterd: ‘One Life at a Time’, eveneens met een heel inspirerende tekst.

Vervolgens vertelde Rens Trimp over de Amazone Werkgroep: Deze steungroep vraagt in Nederland aandacht voor het leven van Inheemse Gemeenschappen in Brazilië en hun positie in de samenleving. Dit door het geven van informatie en ondersteunen van acties waar mogelijk. Wederkerigheid en solidariteit zijn sleutelbegrippen. In het bijzonder kijkt de werkgroep vooral naar wat Nederland te maken heeft met de kwalijke ontwikkelingen in het Amazonegebied: de rol van de banken en pensioenfondsen, het koopgedrag van consumenten en het sojagebruik, vooral in de intensieve veehouderij.

Het Puzzelstuk van Verbinding

Kijk eens naar een puzzelstukje. Op zichzelf ziet het er vaak vreemd uit: grillige randen, ondefinieerbare kleuren, een vorm die niet direct een geheel verraadt. Het lijkt onvolledig. En dat is het ook.

Zo is het vaak ook met ons, in ons werk en in ons leven.

Samenwerken is de kunst van het puzzelen. Het is erkennen dat niemand van ons het volledige beeld bezit. Ieder mens is een uniek puzzelstukje met eigen talenten, perspectieven, karaktereigenschappen en ja, ook met scherpe randjes.

Soms passen we direct, als een naadloze verbinding.

Soms is het zoeken, draaien en proberen voordat we elkaar begrijpen.

En soms moeten we een stukje van onszelf 'bijvijlen' om ruimte te maken voor de ander, zonder onze eigen identiteit te verliezen.

Wanneer we samenwerken, leggen we geen puzzel om te winnen, maar om te verbinden. Als we de stukjes – onze kwaliteiten – samenbrengen, ontstaat er een groter beeld dat niemand alleen had kunnen maken.

Laten we daarom niet zoeken naar gelijkheid, maar naar verbinding. Laten we de unieke vorm van de ander respecteren, wetende dat juist de verschillen zorgen dat de puzzel compleet wordt. Want alleen zijn we stukjes; samen zijn we een meesterwerk Zie op de foto het resultaat van de puzzel met daaromheen (moderne) lichtjes.

Stilstaan bij oorlogen

Er werd kort stilgestaan bij enkele grote conflicten, zoals de oorlogen in Oekraïne, Gaza, Iran en Israël en Soedan en voor vrede. Hierbij werd enkele keren het lied O Lord Hear My Prayer (van de Gemeenschap van Taizé) beluisterd en deels meegezongen. 

Afsluiting

Harrie sloot de bijeenkomst af met het aanhalen van een krantenartikel van die dag. Paus Leo XIV had tijdens zijn toespraak met Palmpasen (de zondag voor Pasen) onomwonden uitgehaald naar ‘die leiders die oorlogen beginnen met hun handen vol bloed’: ‘Jezus luistert niet naar gebeden van degenen die oorlog voeren, maar verwerpt ze’. Paus Leo XIV mag daarbij als plaatsvervanger van Jezus Christus verondersteld worden met enige autoriteit te spreken. Maar hij citeerde hiermee ook uit Jesaja (Oude Testament). Daarmee mag niet alleen Donald Trump dit zich aantrekken, maar ook Nethanyahu en al die islamitische leiders die het Oude Testament mee als basis van hun geloof hebben. En zich daar bij hun oorlogshandelingen onterecht op geroepen.

Harrie dankte vooral Jan, Peter, Fely, Wim, Henk, Elske en Rens voor het voorbereiden van deze bijeenkomst. En hij dankte iedereen voor hun aanwezigheid. Hij wenste iedereen een Vredig Pasen toe, in eigen kring en wereldwijd.

Wegens de (tijdelijke) sluiting van De Twee Gezusters vond deze Goede Vrijdagviering plaats in de Mgr. Savelberg Gedachteniskapel, Gasthuisstraat 4. Er namen 14 personen aan deel (alle stoelen waren bezet), die met veel waardering aan deze bijeenkomst terugdenken. Het wordt fijn gevonden om in deze tijden van onder andere vergaderen en activiteiten (organiseren) eens ff stil te staan en inspiratie op te doen.

De Mgr. Savelverg Gedachteniskapel

Wegkruis nabij Nuth. Pasen 2026 (foto Wim van Kempen).

9-4 Café Mondiaal: 'Asielbeleid, specifiek over Yezidi's en Syrië'.

 

Persbericht – aankondiging

Café Mondiaal, 110^de aflevering

Donderdag 9 april, aanvang 19.30 uur.

Café Pelt, Pancratiusplein 48, 6411 JZ Heerlen-centrum.

Gespreksthema: ‘Asielbeleid, specifiek over Yezidi’s en Syrië’

‘Het strengste asielbeleid ooit’, dat kan de belangrijkste erfenis worden van het vorige kabinet Schoof en ook de meest rampzalige. Eind februari besprak de Vaste Kamercommissie van de Eerste Kamer voor Immigratie & Asiel de wetsvoorstellen voor een strenger asielbeleid. Toen is besloten om ernaar te streven om op 14 april 2026 het plenaire debat over de Wet invoering tweestatusstelsel, de Asielnoodmaatregelenwet en de Novelle aanpassing strafbaarstelling illegaal verblijf te houden. Als er dan niets tussenkomt, dan stemt de Eerste Kamer er een week later over.

Deze wetten halen niet alleen het beleid overhoop en zijn volkomen onredelijk, maar ze zijn ook uitermate bedreigend voor de toekomst van heel veel asielzoekers en hun directe familie. En dat terwijl het huidige beleid en vooral de uitvoering daarvan al volkomen faalt. Denk maar aan de ellelange en vastgelopen procedures, de problemen met kansloze asielzoekers, de overvolle asielzoekerscentra, het vestigen van nieuwe asielzoekerscentra, de huisvesting van mensen die wel in Nederland mogen blijven, de gezinshereniging, en de plannen om asielzoekers weer het land uit te zetten. Ook het Europese beleid, gericht op het moeilijker toegankelijk zijn voor vluchtelingen, wordt strenger en het is niet duidelijk hoe beide processen aan elkaar gerelateerd zijn.

We zullen tijdens deze Café Mondiaal het verhaal horen vanuit het perspectief van twee mensen die  ook nog de bijzondere problematiek zullen verwoorden waar hun volk of gemeenschap extra mee te kampen heeft.

En hoe gaan wij met deze bestaande en aankomende extra ellende als burger in Nederland om? Dat is allemaal voldoende gesprekstof voor deze Café Mondiaal.

*********************************************************************************

Achtergrondinformatie:

·         Deze bijeenkomst wordt mede georganiseerd door de Platform Vluchtelingenbelangen Zuid-Limburg (Lou Snijders) in samenwerking met HeerlenMondiaal. Zoals gewoonlijk zal Harrie Winteraeken het gesprek leiden.

 

·         De inleiders zijn:

·         Nara Sido (v) van Iraaks-Yezidische afkomst en wonend in het AZC Heerlen

·         Ous (voornaam, m), een nieuwe Nederlander die lang geleden als vluchteling uit Syrië kwam.

 

·         Voor een samenvatting van de nieuwe asielwetten wordt verwezen naar de website van Vluchtelingenwerk.nl: https://www.vluchtelingenwerk.nl/nieuws-en-kennis/onze-themas/asiel/wat-staat-er-in-de-asielwetten

 

L1-radio: gooi sjoon weg gegoeaid, zonger nuuje te hubbe

L1-radio: gooi sjoon weg gegoeaid, zonger nuuje te hubbe.

Het spreekwoord luidt: ‘Gooi nooit oude schoenen weg voordat je nieuwe hebt’, is misschien niet meer van deze tijd, waarin menigeen veel paren heeft. Maar het geldt wel nog voor L1-radio. Het management heeft de nog goede, zeker nog niet afgetrapte schoenen afgedankt met mooie beloftes dat het allemaal meer bij de tijd zou worden. Zeven kwalitatief goede, informatieve radioprogramma’s, die vooral werden uitgezonden in het weekeinde, zijn geschrapt: De Stemming, Plat-eweg, Cultuurcafé, Wunderbar, Natuur en Zo, Klassiek en Blaaskracht. Maar ook het uurtje Plat-eweg ’s-avonds door-de-week, dat ik graag bij de afwas beluisterde, is niet meer. En de herhalingen van De Stemming, Cultuurcafé en Wunderbar op maandag-, dinsdag- en woensdagavond: handig als je niet in het weekeinde kon luisteren. Ook het hooggewaardeerde Radio1-programma ‘Met het oog op morgen’ (om 23.00 uur) wordt niet meer door L1 overgenomen. 

Het schrappen van deze programma’s werd op vrijdag 9 januari 2026 bekend gemaakt. Ik ben vlot daarna een petitie gestart: https://schrapnietopl1.petities.nl/  

Daarin geeft men aan dat men het niet eens is met het schrappen van deze 7 radioprogramma:

• er bestaat geen enkele garantie dat dit een verbetering is; 

• veel mensen stemmen specifiek af op deze inhoudelijke programma's omdat ze daar in geïnteresseerd zijn; 

• de door L1 geplande verbeteringen in de reguliere radioprogramma’s kunnen ook zonder het schrappen van deze 7 programma's; en

• de versterking van L1 online via twee themakanalen wordt welllicht succesvol, maar veel mensen willen ook gewoon radio blijven luisteren.

Deze petitie is op 13 maart 541 keer ondertekend. En loopt nog tot 12 april, dus kan nog worden ondertekend.

Een tweede petitie was specifiek gericht op het programma Wunderbar. Die werd door 1310 mensen ondertekend en op zonder 1 februari aan L1 aangeboden (en aan gedeputeerde Jasper Kuntzelaers).

Op zaterdag 31 januari en zondag 1 februari werden de zeven programma’s voor het laatst uitgezonden. Daarna nam vanzelfsprekend L11 Alaaf Radio het over. We zijn nu een dikke maand na de vasteloavend verder en dus zou nu echt duidelijk moeten zijn of L1 de beloften waarmaakt. 

Zo zijn er in de plaats van deze 7 themaprogramma’s twee themakanalen gekomen. Het betreft Live Plat-eweg radio: https://www.l1.nl/radio/plat-eweg/live.  Dit is continue Limburgse muziek, voor het overgrote deel ook in het dialect. Op zich leuk, maar zonder de informatie die je op de radio over deze muziek mag verwachten en ook zonder de vaak aardige interviews die Henk Hover met de artiesten had. En het tweede kanaal is L11 Alaaf radio met continue vasteloavesmuziek: https://www.l1.nl/radio/l11-alaaf-radio/live. Maar zo buiten het vasteloavesseizoen is daar volgens mij weinig behoefte aan. 

Zoals beloofd wordt in de reguliere programma’s wat meer Limburgs gesproken en meer Limburgstalige muziek en muziek uit Limburg uitgezonden. Bijvoorbeeld het ‘Limburgs kwartiertje’. Maar dat in de reguliere programma’s meer aandacht wordt besteed aan de inhoudelijke onderwerpen die in deze themaprogramma’s aan de orde kwamen, is niet merkbaar. In feite is L1 naar mijn mening en zoals ik al verwachte, enorm verschraald en vervlakt. Een inhoudelijk themakanaal in plaats van L11 Alaaf Radio is dan toch eigenlijk gepast na de ronkende reclame die het management over deze in hun ogen noodzakelijke veranderingen heeft gemaakt. Daarbij zijn de twee themakanalen onvindbaar op de L1-app (wat handig zou zijn op de fiets), maar ook de website van L1 zijn ze moeilijk vindbaar. 

Maar de grootste degradatie is het gewoon L1 op de radio willen luisteren. Deze zeven programma’s zijn nu hoofdzakelijk vervangen door hoofdzakelijk continu muziek, wel met erg veel tussendeuntjes ‘Dit is L1’ en ‘Liefde voor Limburg’. En zoals bij veel andere zenders op moderne radio’s wordt weergegeven, ontbreekt de informatie over welke muziek wordt afgespeeld. In het weekeinde is er wel een bescheiden presentator.

Zoals gemeld loopt de petitie https://schrapnietopl1.petities.nl/ nog tot 12 april. Ik wil de petitie dan aanbieden aan leden van Provinciale en Gedeputeerde Staten van Limburg. De provincie gaat weliswaar niet rechtstreeks over de inhoud van L1 programma’s, maar deze veranderingen gaan veel verder dan de inhoud van programma’s. Het wezen en de identiteit van L1-radio is aangetast. En ik wil de petitie dan ook aan het management van L1, de L1 Mediaraad en de L1 Redactieraad aanbieden. Want ik vind dat het schrappen van deze programma’s moet worden teruggedraaid. En dan kan L1 met deze oude, kwalitatief bewezen goede schoenen, langzaamaan de nieuwe inlopen. 

14-3 Café Mondiaal over de gemeenteraadsverkiezingen: terugblik

 

Heel aardig verkiezingsdebat in Café Mondiaal

Afgelopen donderdag 12 maart, was in de 109^de Café Mondiaal het gespreksthema: ‘Wat hebben de politieke partijen te bieden?’ 

Voor deze Café Mondiaal waren de volgende partijen uitgenodigd: CDA, D66, GroenLinks-PvdA, Ouderenpartij Heerlen, SP, Partij voor de Dieren en VVD. Die hebben zich op het CDA na ook allemaal laten vertegenwoordigen: D66 (raadslid en lijsttrekker Tom Dragstra), GroenLinks-PvdA (Tom Vandeberg, nr. 3 en nu raadscommissielid GroenLinks), Ouderenpartij Heerlen (Hans Ermers, raadslid en nr. 8), SP (wethouder en nr. 2 Arlette Vrusch), Partij voor de Dieren (Frans Janssen, nr. 2) en VVD (Joris Claessens, nr. 4 en Rosalien den Dolder, nr. 5; lijsttrekker Marc van den Berg kwam later ook nog.)

Om het debat vlot te laten verlopen waren de vragen en toelichtingen al een paar dagen van tevoren toegezonden aan de kandidaten. Bij de Café Mondiaal over de Tweede Kamerverkiezingen in november 2025 was het maar gelukt om goed de helft van het aantal voorbereide onderwerpen ook daadwerkelijk aan de orde te stellen. Daarom was de kandidaten gevraagd om kort te spreken, wat de meesten ook redelijk lukte, en niet in herhaling te vallen, maar naar gewoon te verwijzen naar de vorige spreker en daarop aan te vullen.

HeerlenMondiaal heeft natuurlijk een zwak voor de Duurzame Ontwikkelingsdoelstellingen. De onderwerpen ter bespreking hadden dan ook allemaal betrekking op hoe enkele SDG’s (Sustainable Development Goals) op Heerlen van toepassing zijn.

Maar om ‘warm te draaien’ mochten de gemeenteraadskandidaten eerst de volgende vragen beantwoorden.

1.       Welke doelstellingen spreken u het meest aan?

2.       Waar wilt u zich in Heerlen specifiek voor inzetten?

3.       Welke voorstellen mag de gemeenteraad verwachten en resultaten wilt u daarbij bereiken? 

Natuurlijk sprak uit de antwoorden ook deels de politieke kleur maar minder dan men op basis van vooroordelen zou verwachten. De vragen 2. en 3. bleven daarbij relatief onderbelicht.

SDG-doel 3 Goede gezondheid en welzijn

Een van de grote zorgpunten en daarmee ook verkiezingsitems is natuurlijk het behoud van een volwaardig ziekenhuis in Heerlen. Het is de wijze waarop men dat wil bereiken, die verschilt tussen de partijen. De ‘rechtsere partijen’ zijn niet meer allemaal lid van de ‘Ziekenhuisalliantie’. Maar zij proberen op andere wijze nog te beïnvloeden. Ter sprake kwam dat heel recent twee moties in de Tweede Kamer het niet haalden (een voor een volwaardig ziekenhuis, een voor onafhankelijk onderzoek naar een Geboortecentrum) mede omdat het CDA deze niet heeft gesteund. In Heerlen zijn ze natuurlijk niet te spreken over deze ommezwaai van het landelijke CDA.

SDG-doel 1 Geen armoede en SDG-doel 10 Ongelijkheid verminderen

In Heerlen is sprake van structurele armoede, vaak van generatie op generatie? Hoe is dat te doorbreken en wat wil men daarvoor doen? En hoe staan de Heerlense partijen tegenover de één-balie gedachte bij de Sociale Dienst?

Die één-baliewerkwijze houdt In dat je voor al je vragen hoe breed ook, op één plek terecht kan. Daar krijg je een ‘maatschappelijke coach’, die werkt in het belang van de hulpvragen. Hij/zij beantwoordt alle vragen beantwoordt en regelt alles van schuldhulpverlening tot inkomensondersteuning tot hulp in de huishouding, alfabetiseringscursus tot hulp voor de kinderen, een dak boven je hoofd, scholing, voedsel/ kleding/ huisraad enz. Zo hoeft men maar een keer z’n verhaal te doen. En niet voor elke hulpvraag doorverwezen wordt naar bijvoorbeeld een budgetcoach, een woningbouwvereniging, enz.

Dat idee werd eigenlijk wel door iedereen omarmd. En er werden ook wel voorbeelden genoemd die (een beetje) in die richting gaan. Het oplossen van de structurele armoede is veel moeilijker. Daarvoor is een integrale aanpak noodzakelijk. Toen Joris Claessens (VVD) eigenlijk meer ter aanvulling opperde dat het toewerken naar een baan en inkomen de beste wijze was, kreeg hij de kritiek dat veel mensen in die situatie niet in staat zijn om te gaan werken of daar goed in te kunnen functioneren (in jargon: te ver van de arbeidsmarkt afstaan).

Een bijstandsuitkering zonder regels of verplichtingen (een beetje vergelijkbaar met een basisinkomen) werd ook genuanceerd benaderd. Zo voegde Arlette Vrusch toe dat ze toch wel wat instrumenten ter beschikking wil houden om mensen te kunnen bewegen tot het doen van bijvoorbeeld vrijwilligerswerk. Daar is gewoon grote behoefte aan. En dat biedt ook de mensen veel voordelen, zoals uit het sociaal isolement komen.

SDG-doel 11 Duurzame steden en gemeenschappen.

Hier werd het promoten van het aantrekkelijk houden van het winkelcentrum voor fietsers als uitwerking genomen. Dit is wel beleid, maar de ontwikkelingen gaan traag of zijn soms tegendraads.

Zo heeft ons treinstation heeft een goed ingerichte en veilige fietsenstalling nodig, vanwege het toenemende aantal OV-studenten en ook voor het gewone woon-werkverkeer: dicht bij het station, bewaakt en met goede verlichting 's avonds. Veel andere stations in het land hebben mooie voorbeelden. De kandidaten wisten wel van de plannen van de gemeente om het (roze) gebouw naast het Maankwartier (gedeeltelijk) tot fietsenstalling om te bouwen, maar hoe het met de voortgang zat, wist eigenlijk niemand. Vertraging had wat met Prorail te maken?

In het winkelcentrum was van oudsher fietsen toegestaan, behalve in de drukste straat, de Saroleastraat van 12.00-18.00 uur. Onlangs namen B&W een verkeersbesluit om het fietsen in het gehele winkelcentrum te verbieden wanneer de winkels open zijn. Dit als reactie op het misdragen van een deel van de fietsers (fatbikes). Hierdoor wordt voor veel fietsers het fietsen naar het winkelcentrum minder aantrekkelijk. Er was overeenstemming over dat er wat moet gebeuren tegen deze vorm van overlast, maar de meningen waren (zoals verwacht) wel verdeeld over de genomen maatregel. De OPH heeft hier al jaren voor gepleit. Wethouder Marco Peters is daarin meegegaan. Maar bijvoorbeeld Arlette Vrusch gaf aan dat de minder drukke straten hier niet bij betrokken hoeven te worden. Ook vanuit de zaal waren de meningen verdeeld. Al met al het onderwerp dat de meeste discussie opriep[1].

Heerlen had tot halverwege 2025 met Velocity een deelsysteem van elektrische fietsen. Helaas is het (Duitse) bedrijf erachter failliet, mede door het wegvallen van subsidies. Op de vraag wat de partijen gaan doen voor de terugkeer van dit systeem of om een vergelijkbaar geprijsd systeem in Heerlen te krijgen, kregen we geen eenduidig antwoord. De meeste kandidaten verwezen naar de OV-fiets. Maar die is voor het overgrote deel niet elektrisch.

SDG-doel 12 Verantwoorde productie en consumptie

Heerlen is Fair Trade gemeente. Fair Trade koffie en thee zijn sinds enkele decennia bij de gemeente ingeburgerd. Ook zijn er al beleidsuitgangspunten voor een duurzaam maatschappelijk verantwoord aanbestedingsbeleid. Maar hier is onvoldoende vooruitgang herkenbaar. En nog geen echte integratie in het gemeentelijk beleid, richting alle toeleveranciers. De vraag was of de gemeente volgende stappen gaat zetten bij het duurzaam maatschappelijk verantwoord ondernemen.

Hier bleek ook dat de meeste kandidaten op de gebaande paden bleven. Het belang werd onderkend maar grote stappen vooruit hadden ze niet in gedachten. Hier blijft ook lobbywerk nodig.

SDG-doel 16 Vrede, justitie en sterke publieke diensten

HeerlenMondiaal vindt dat politici en de gemeenteraad ook een rol hebben bij internationale conflicten en oorlogen, tegen schending van Mensenrechten. Zo kunnen ze hun stem laten horen richting Den Haag, en in Heerlen meer bewustzijn helpen creëren.

In Heerlen zijn sinds de afgelopen zomer bij het station veel Gaza- en Palestinademonstraties geweest om de zorgen te uiten over de houding van de Nederlandse regering bij het uitmoorden van zoveel mensen - vrouwen - kinderen in Gaza en bij het afbreken van de Internationale Rechtsorde. Die demonstraties komen van Heerlense burgers.

Er werd door de kandidaten natuurlijk terugverwezen naar de motie over Gaza die in het late voorjaar van 2025 door de gemeenteraad met grote meerderheid was aangenomen. Daarmee erkent de gemeenteraad ook het uitgangspunt dat ze zich ook over dit soort, niet rechtstreeks tot de dagelijkse taken van de raad behorende aangelegenheden mag en kan uitspreken. Verder waren er bij de diverse demonstraties meestal op het Spoorplein en enkele keren ook in het winkelcentrum meerdere kandidaten regelmatig of zo nu en dan aanwezig. Er werd wel tegengeworpen dat de organisatie na de eerste keer aan de politieke partijen had verzocht om niet echt als politieke partij aanwezig te zijn. Dan ben je natuurlijk ook minder zichtbaar.

SDG-doel 17 Partnerschap om doelstellingen te bereiken.

Als laatste onderwerp werd het lage vertrouwen van veel burgers in de (gemeentelijke) overheid aan de orde gesteld. In het bijzonder ging het hierbij om de pilot Burgerberaad afgelopen jaar. Dat gaat ook over vertrouwen tussen de burgers onderling en richting gemeente en politiek, om samen de schouders te zetten onder initiatieven richting de eigen buurt en de stad.  De resultaten van deze pilot, van deze burgerparticipatie, zijn overwegend positief, vindt ook de gemeenteraad. Toch gaat het allemaal - ook het nemen van vervolgstappen - te traag. Is er meer vaart te maken? Nieuwe initiatieven, kleinschaliger op wijkniveau misschien?

Hier waren tussen de reacties over het algemeen niet echt veel verschillen van mening te constateren. Het Burgerberaad mag een volgende keer zeker wat minder duur zijn, maar dat kwam de afgelopen keer ook door het inhuren van een bureau. Dat hoeft niet meer zo nodig, ook omdat de eigen ambtelijke dienst hier ook veel van geleerd heeft.

Tot slot:

Het was een aardig verkiezingsdebat. Geen gekibbel tussen de kandidaten, maar eerder onderling vriendelijk en elkaar aanvullen. Daarmee werden verschillen waarschijnlijk minder duidelijk, maar die zijn in de gemeentepolitiek toch al niet zo groot als landelijk. Je merkt dat de partijen ook meer gewend zijn om samen te werken, en dat straalt ook weer vertrouwen uit. Het zaaltje van Café Pelt was met 31 mensen goed gevuld. Of de aanwezigen echt hun mening fors hebben bijgesteld naar aanleiding van dit debat of hierin vooral bevestigd zijn, is niet duidelijk. Maar de algemene tevredenheid over deze avond bij zowel de kandidaten als de aanwezigen was duidelijk merkbaar. 

---

[1] Ik ben overigens voor de Fietsersbond afdeling Parkstad Limburg bezig met het opstellen van een bezwaarschrift tegen dit besluit. Het verbod is te uitgebreid wat betreft aantal straten en tijden (tot 12.00 en na 18.00 uur is een verbod echt niet nodig), waarbij het teveel ‘gewone’ fietsers benadeelt. Het fietsen (net als andere vormen van gemotoriseerd verkeer) zou wel aan een maximumsnelheid van bijvoorbeeld 6 km/uur moeten worden gebonden.

15-3 Palestina-demonstratie: toespraak verbinding met Internationale dag tegen racisme en fascisme.

Palestina-demonstratie 15-3-2026, 14.00 uur, Spoorplein, Maankwartier, Heerlen

Toespraak: verbinding met aanstaande zaterdag 21 maart Internationale Dag voor de Uitbanning van Rassendiscriminatie. 

Beste mensen,

ik ben gevraagd om vandaag vooruit te lopen op de internationale dag tegen discriminatie, tegen racisme en tegen fascisme, aanstaande zaterdag 21 maart. Op het eind van mijn verhaal maak ik een koppeling met de oorlog in Gaza en de misdragingen van de conservatieve Joodse kolonisten ten opzichte van de Palestijnen op de Westelijke Jordaanoever.

Artikel 1 van onze Grondwet: allen die zich in Nederland bevinden, worden in gelijke gevallen gelijk behandeld. Discriminatie wegens godsdienst, levensovertuiging, politieke gezindheid, ras, geslacht of op welke grond dan ook, is niet toegestaan.

Discriminatie is wel aanwezig in onze samenleving. Vaak in het klein, tussen mensen onderling: pesten, op zoek naar werk of stageplek, leeftijdsdiscriminatie, genderongelijkheid, homohaat, vreemdelingenhaat. Voor de mensen die het treft, is het vaak groot leed, dat je lang met je meedraagt.

Racisme is een systeem van overtuigingen (vaak vooroordelen), praktijken (waaronder discriminatie) en beleid dat gebaseerd is op het idee van ‘ras’. Het komt ten goede aan degenen met macht. Historisch (gezien) zijn dat witte mensen uit westerse landen. Bij racisme gaat om het degraderen van mensen van kleur tot mensen met een inferieure status, en hen te behandelen op basis van deze ongefundeerde overtuigingen.

Racisme wordt daarbij vaak in een adem genoemd met fascisme.

Het fascisme is een extreme vorm van autoritair nationalisme en militarisme. Fascisme is antidemocratisch, anticommunistisch, antiliberaal en antiparlementair. Het fascisme wordt als extreemrechts gezien binnen het politieke links-rechts spectrum. Fascisme begint met taal, niet met tanks. Met democratische verkiezingen, niet met een staatsgreep. En heel belangrijk om je te realiseren: het krijgt vrij spel, dankzij mensen die denken dat het allemaal niet zo’n vaart zal lopen – tot het dat ineens wél doet.

Zowel racisme als fascisme gaat over het onterecht onderscheid maken tussen groepen mensen, stammen, godsdiensten, volken. Andere groepen negatief afschilderen. Slechte eigenschappen benadrukken, ongenuanceerd, vaak gebaseerd op leugens en incidenten. Vijanddenken. En dat om de eigen groep, het eigen volk, de eigen cultuur op te hemelen. Uiteindelijk om zelf macht te kunnen uitoefenen, om oorlog te kunnen voeren.

Het is een proces van kwaad tot erger. Van kritiek uiten, in de beginfase onschuldig lijkend, of aannemelijk, of logisch. Van kwaadspreken naar stigmatiseren, naar criminaliseren, naar ontmenselijken. Vaak in langdurige processen groeiend. We hebben het gezien met de vervolging van de Joden door de eeuwen heen. Hoe de discriminatie van Joden door Hitlers nationaalsocialisme werd omarmd. Escaleerde. Joden zijn Untermenschen.

Het zijn niet alleen machthebbers of volksmenners, of populisten. Het kan latent aanwezig zijn in brede lagen van onze samenleving. Van oudsher, teruggrijpend op vorige oorlogen, soms lang geleden, wordt het in de opvoeding meegegeven. Lees bijvoorbeeld maar het boek de Camino van Anya Niewierra. Hierin wordt teruggekeken op de gruwelijkheden en massamoorden die hebben plaatsgevonden begin jaren 90 in Bosnië-Herzegovina, voormalig Joegoslavië.

Het beangstigende van deze processen is dat heel veel mensen er ontvankelijk voor zijn. Meerderheden? Veel mensen laten zich gemakkelijk in hun mening beïnvloeden. Hebben niet geleerd om zelf kritisch na te denken, maar nemen aannemelijk klinkende verhalen klakkeloos over. Populisten spelen hierop in. En cultiveren het niet verder nadenken of je in de breedte te informeren. Serieuze media worden als onbetrouwbaar afgeschilderd: stickers met ‘NOS is fakenews’. Alles met het doel de eigen groep te isoleren en verder te beïnvloeden in een eigen bubbel, gevoed door de eigen sociale media.

Dit wordt versterkt door het belasteren, het zwart maken van tegenstanders. Zie bijvoorbeeld de afgelopen verkiezingen door Geert Wilders en consorten, waaronder zijn Landgraafse maatje Patrick Crijns die met fake AI-beelden Frans Timmermans negatief heeft afgeschilderd, karaktermoord.

Zie de vele bedreigingen van raadsleden, wethouders en vooral burgemeesters, maar ook van politie en hulpverleners. Het tekenen van hakenkruisen op verkiezingsposters. Het bij deze gemeenteraadsverkiezingen in verschillende steden kandideren van neonazi’s door Forum voor Democratie. En de oproepen van Wilders tot verzet tegen de komst van AZC’s, die door zijn volgelingen worden ingevuld met fysieke bedreiging en vuurwerkgeweld. En vervolgens ontkennen de aanstichters het weer en spelen ze vermoorde onschuld.

Denk ook aan het vriendjes zijn met Poetin of Orban; maar ook aan de ontkenning van problemen zoals klimaatverandering of afbraak van de biodiversiteit, aan vreemdelingenhaat, antisemitisme, moslimdiscriminatie en islamofobie. Allemaal ondermijning van onze democratie, onze samenleving.

Vervolgstappen zijn: belemmeren en uitschakelen van betrouwbare media, van persvrijheid, van vrijheid van meningsuiting, van een onafhankelijke rechtspraak en de afbraak van de democratie, ordediensten worden knokploegen, uitschakelen van internet, autocraten en totalitaire regimes, gewelddadige onderdrukking en schending van Mensenrechten. Zie Rusland, maar ook de verontrustende ontwikkelingen in Hongarije, Slowakije en Polen. De groei van extreemrechts: de Alternatieve für Deutschland, Front Rassemblement van Marine Le Pen in Frankrijk, Lega Nord en Fratelli d’Italia van Giorgia Meloni in Italië, Reform UK van Nigel Farage in Groot-Brittannië en niet te vergeten de regering Trump in de Verenigde Staten van Amerika.

Dat brengt mij naar het Midden-Oosten van nu: naar de genocide in Gaza, naar de meedogenloze staat Israël, naar de Westelijke Jordaanoever, naar orthodoxe Joodse kolonisten die gesteund door de Israëlische regering het recht in eigen hand nemen, naar het Afghanistan van de Taliban, naar Soedan, het totalitaire Iraanse regime dat zijn bevolking met veel geweld onderdrukt, naar de huidige oorlog in het Midden-Oosten, naar Jemen, Hezbollah, Hamas en Palestijnse Islamitische Jihad.

Er is vaak diepgewortelde haat, gevoed door eenzijdig nieuws, opvoeding en geschiedenis. De geschiedenis wordt herschreven, aangepast aan de eigen waarheid, de eigen politieke doelen, tot in de schoolboeken toe. Waar, zoals nu op de Westelijke Jordaanoever gebeurt: Hoe orthodoxe kolonisten de Palestijnse bevolking onderdrukken en geweld aandoen. De Palestijnse bevolking stelselmatig wordt gecriminaliseerd, ontmenselijkt. Eigenlijk onbegrijpelijk als je bedenkt hoe het Joodse volk zelf is behandeld voor en tijdens de Tweede Wereldoorlog.

Realiseer je ook dat de haat bij menigeen wordt aangewakkerd doordat de tegenpartij je naaste familie, vrienden, vrouwen en kinderen heeft vermoord. Je bestaansgrond en bestaansrecht heeft vernietigd. Waardoor conflicten escaleren als reactie op de eerdere gewelddadigheden.

Ik heb geen eenvoudige oplossingen voor deze conflicten. Ja, Vrede en Medemenselijkheid zijn nodig. Maar hoe buig je de huidige haat om, hoe creëer je Vrede en een samenleving die weer gebaseerd is op respect en gelijkwaardigheid, op elkaar verdragen dat men anders is?

Daarvoor is het allereerst nodig dat alle strijdende partijen de wapens neerleggen. Diplomatie. Machthebbers moet hun macht worden ontnomen, die gebaseerd is op onderdrukking, discriminatie en schending van Mensenrechten. Het is in Israël absoluut noodzakelijk dat er een machtswisseling komt. Dat geldt ook voor Gaza, Iran, Afghanistan, en voor Rusland, en de Verenigde Staten van Amerika. De internationale rechtsorde moet worden hersteld.

En dan moeten er vormen worden gehanteerd van geweldloze conflictoplossing. Geen eisen stellen ten koste van anderen. Er zal eindeloos veel gepraat moeten worden. Vergeving. Ook om weer vertrouwen in elkaar te krijgen. Waarschijnlijk gaan daar generaties overheen.

Vrede en Medemenselijkheid? Wellicht naïef om na te streven. En toch, is er een duurzaam alternatief? In Gaza, op de Westelijke Jordaanoever, in het Midden-Oosten? In Europa? In Nederland? In onze eigen omgeving? Dat het goede het kwade overwint.

Ik eindig met artikel 29 van de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens: ‘Eenieder heeft plichten jegens de gemeenschap, zonder welke de vrije en volledige ontplooiing van zijn persoonlijkheid niet mogelijk is.’

Aan de slag dus.

Ik dank jullie voor jullie aandacht. En ik dank de organisatie dat ik deze spreekbeurt heb mogen houden.

Harrie Winteraeken

15-3 Palestina-demonstratie mede in het teken van antiracisme en antifascisme

 

Palestina-demonstratie mede in het teken van gemeenteraadsverkiezingen en antiracisme en antifascisme

Zondag 15 maart is er weer een Palestina-demonstratie. Die start om 14.00 uur op het Spoorplein (Maankwartier) met enkele sprekers. Vervolgens is er weer een demonstratieve tocht door het winkelcentrum van Heerlen.

Omdat op zaterdag 21 maart de Internationale Dag tegen Racisme en Discriminatie[1] is, wordt deze zondag hierop vooruitgelopen. Op 21 maart zal er in Amsterdam weer een grote demonstratie zijn.

Sprekers op het Spoorplein.

1.       Lizzie houdt een speech over de koppeling met de verkiezingen. We doen een oproep aan politieke partijen om zich uit te spreken. We hebben ze uitgenodigd om als partij deel te nemen mee aan deze demonstratie. Na de verkiezingen gaan we het gesprek aan over wat ze kunnen doen als politieke partij en als gemeenteraad.

2.       Harrie Winteraeken spreekt over de koppeling tussen de oorlog in Gaza en de schendingen van de Mensenrechten op de Westelijke Jordaanoever met gevaren van racisme en fascisme, ook in onze eigen samenleving.

3.       Palestijn Ahmad spreekt (weer) vanuit zijn hart. Zijn bijdrage wordt vertaald.

Meer informatie: parkstadvoorpalestina@protonmail.com

---

[1] 21 maart is de Internationale Dag voor de Uitbanning van Rassendiscriminatie. Op die dag in 1960 doodde de politie 69 burgers in het Bloedbad van Sharpeville, tijdens protesten tegen het apartheidsregime in Zuid-Afrika. In 1966 riep de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties in een resolutie de internationale gemeenschap op om alle vormen van rassendiscriminatie uit te bannen (resolutie 2142 XXI). Sinds dat jaar wordt de dag elk jaar onder een thema georganiseerd, om bepaalde aspecten van discriminatie uit te lichten.

In 2001 werd een VN-programma inzake racismebestrijding opgesteld in het kader van de Durban-conferentie. Bron: Wikipedia.

Omvormen akkerbouw in Zuid-Limburg: reactie LLTB

 

De LLTB heeft zich de moeite genomen om ook via een opiniebijdrage te reageren op mijn opiniestuk: 'Omvormen van akkerbouw is stuk effectiever in verminderen van de waterafvoer' in Dagblad De Limburger van 17-2-2026 (zie ook mijn blog). Hier is de opiniebijdrage van de Peter van Dijck van de LLTB 'Er bestaan geen simpele oplossingen voor het complexe watersysteem van Zuid-Limburg', die stond in de krant van 3-3-26.

Van mijn zijde geen (gekleurd) commentaar op deze reactie van de LLTB. Leg ze maar gewoon eens naast elkaar. Wel hoop ik dat deze discussie wordt omgezet in effectieve daden, want daar is Zuid-Limburg echt mee gebaat.