3 april: Goede Vrijdag bij
HeerlenMondiaal: Verbondenheid in Medemenselijkheid – een terugblik.
We startten met een
welkomstwoordje van Harrie. Op het kleine altaartje staat een beeld van de
gekruisigde Jezus van Nazareth. Jezus aan het kruis genageld, dat herdenken we
vandaag, zijn lijden en sterven. Zo’n kruisbeeld komen we best vaak tegen en
dan letten we er meestal niet erg op: in de kerk, langs wegen, in huis, vaker
ook nog de bewaarde crucifix die op een doodskist van een familielid heeft
gelegen.
Maar vandaag is het
Goede Vrijdag. Wij komen hier niet bijeen voor een traditionele kruisweg, en
verwacht van mij ook geen theologische verhandeling van de betekenis van Jezus.
We hebben wel heel veel van zijn boodschap aan ons mensen overgenomen: zijn normen
en waarden, hoe we met elkaar om moeten gaan. Hoe we dat kunnen vertalen naar
nu: saamhorigheid, respect, Vrede, medemenselijkheid….
Het Hongerdoek 2026: ‘Samen dromen – Liefde zij daad’
Centraal in de
veertigdagentijd staat de hongerdoek ‘Samen dromen – Liefde zij daad’ van
Konstanze Trommer. Het sluit mooi aan bij ons jaarthema ‘Durf te dromen’.
In de vastentijd
staan we elk jaar stil bij de Vastenactie die werkt aan sociaaleconomische
verbetering voor mensen in de marge, aan gerechtigheid voor mens en milieu. De
hongerdoeken tonen elk jaar opnieuw de spirituele basis van waaruit de Vastenactie
handelt: zuster- en broederschap van álle mensen op deze wereld en respect voor
en inclusie van randgroepen. In de Hongerdoeken weerspiegelt zich de (door
geloven in God gedragen) hoop op radicale verandering van onrechtvaardige
economische verhoudingen die vele mensen op deze aarde tot slachtoffers maken.
En de hoop op een duurzame omgang met de natuur.
Hieronder wordt het Hongerdoek 2026 (het 25ste) nader uitgelegd:
Kinderen
De basis van dit Hongerdoek
‘Samen dromen – Liefde zij daad’ vormt een collage van foto’s van bij
ontwikkelingsprojecten betrokken kinderen uit Brazilië, Nigeria, Afghanistan en
India en van kleinkinderen van de kunstenares. Kinderen uit alle windstreken,
symbool voor alle kinderen op deze wereld. Alle kinderen lijken met iets bezig,
gaan blijkbaar op in dagelijkse dingen zoals huishoudelijke klusjes, spelen of
zwemmen. En al die bezigheden vinden plaats vóór een tent, op een soort eiland
of wellicht een zandbank, te midden van een watervlakte. Alle kinderen zijn op
een of andere manier bezig met elkaar en met hun omgeving.
Dieren
Er zijn ook enkele
dieren te zien. Een ooievaar, symbool voor het nieuwe leven en wederopstanding.
En een ringstaartmaki. Deze halfapen komen slechts voor op het eiland
Madagaskar en spelen daar een rol in de scheppingsmythen. Om het eiland heen
zwemmen groepjes grienden, een dolfijnensoort. Grienden vergezellen vaak op
zeevarende boten en zouden naar verluidt ook schipbreukelingen hebben gered.
Tezamen verbeelden de dieren, een vogel, zeedieren en een landdier, alle fauna
en flora op deze wereld.
Schijn
bedriegt
Een vredig tafereel
van gelukkige kinderen, omringd door enkele zachtmoedige dieren? Die schijn
bedriegt zeer. Enkelen van hen moeten hard werken: water halen of een broertje
of zusje dragen. En ook de situatie roept vele vragen op. Zijn de kinderen
geïsoleerd van hun ouders en andere mensen? Kunnen ze van het eiland af? Is de
helikopter een bedreiging of brengt die juist hulp? Weet alleen de helikopterbemanning
dat deze kinderen op die geïsoleerde plek verblijven? Biedt de tent, die niet
verankerd lijkt, wel voldoende beschutting tegen regen en ontij?
Opvallend is de
tweedeling in de doek. Links het mooie blauw van een zonnige zomerdag. Maar
rechts het donker van naderend onweer en vooral, in de verte zichtbaar, een
dreigende tornado. Hoe gaat dit aflopen? Een paar kinderen zitten in een
bootje. Spelen zij of willen zij op tijd vluchten voor het aankomend onraad? En
waarheen dan?
De tent staat met de
punt van het dak precies in het midden van de doek. We staan in het bestaan van
de mensheid op een snijpunt, waarop we snel de goede beslissingen moeten nemen.
Toekomst
Samen dromen over
toekomst is een goede manier om daarbij niet alleen aan jezelf te denken, maar
ook aan alle andere mensen op deze wereld. Samen dromen over toekomst leidt tot
een handelen dat hopelijk het hoofd kan bieden aan bedreigingen die op ons afkomen,
in het heden én in de toekomst. Liefde voor elkaar en voor de aarde als plek
waar we samen dromen en leven, is daarbij onontbeerlijk. En die liefde voor
mens en milieu moet niet blijven steken in goedbedoelde woorden, maar moet zich
uiten in daden om echt te zijn, zoals de heilige Vincentius à Paulo al zo
krachtig uitdrukte in zijn levensmotto ‘Liefde zij daad’.
Daarna werd het lied
‘The Tears Of Things’ van U2 beluisterd. Met een prachtige toepasselijke tekst.
Vervolgens kwamen er enkele initiatieven uit onze omgeving aan de orde.
Henk Dado gaf een toelichting op de activiteiten van het Vredesplatform
Heerlen: het Vredesplatform Heerlen houdt zich bezig met het thema vrede en
veiligheid ten behoeve van een duurzame ontwikkeling van de wereld. Het zoeken
naar geweldloze oplossingen van conflicten staat daarbij voorop.
Elske Mooij vertelde over het Humanistisch Verbond Heerlen: dicht bij
jezelf, dicht bij de ander. De wereld voelt soms snel, hard en vol ruis.
Meningen zijn overal, verschillen worden uitvergroot, en het is niet altijd
makkelijk om dicht bij jezelf te blijven – laat staan dicht bij een ander.
Juist daarom maakt het Humanistisch Verbond ruimte om stil te staan, te voelen,
te vragen en te verbinden: ruimte om samen mens te zijn.
In de nieuwe campagne ontmoet je mensen met verschillende achtergronden en
verhalen, dicht bij zichzelf én elkaar. Samen bouwen we aan een samenleving
waarin iedereen zichzelf kan zijn én we naar elkaar omkijken.
Toen werd weer naar een lied van U2 geluisterd: ‘One Life at a Time’,
eveneens met een heel inspirerende tekst.
Vervolgens vertelde Rens Trimp over de Amazone Werkgroep: Deze steungroep
vraagt in Nederland aandacht voor het leven van Inheemse Gemeenschappen in
Brazilië en hun positie in de samenleving. Dit door het geven van informatie en
ondersteunen van acties waar mogelijk. Wederkerigheid en solidariteit zijn
sleutelbegrippen. In het bijzonder kijkt de werkgroep vooral naar wat Nederland te maken heeft met
de kwalijke ontwikkelingen in het Amazonegebied: de rol van de banken en
pensioenfondsen, het koopgedrag van consumenten en het sojagebruik, vooral in
de intensieve veehouderij.
Het Puzzelstuk van Verbinding
Kijk eens naar een puzzelstukje. Op zichzelf ziet het er vaak vreemd uit:
grillige randen, ondefinieerbare kleuren, een vorm die niet direct een geheel
verraadt. Het lijkt onvolledig. En dat is het ook.
Zo is het vaak ook met ons, in ons werk en in ons leven.
Samenwerken is de kunst van het puzzelen. Het is erkennen dat niemand van
ons het volledige beeld bezit. Ieder mens is een uniek puzzelstukje met eigen
talenten, perspectieven, karaktereigenschappen en ja, ook met scherpe randjes.
Soms passen we direct, als een naadloze verbinding.
Soms is het zoeken, draaien en proberen voordat we elkaar begrijpen.
En soms moeten we een stukje van onszelf 'bijvijlen' om ruimte te maken
voor de ander, zonder onze eigen identiteit te verliezen.
Wanneer we samenwerken, leggen we geen puzzel om te winnen, maar om te verbinden.
Als we de stukjes – onze kwaliteiten – samenbrengen, ontstaat er een groter
beeld dat niemand alleen had kunnen maken.
Laten we daarom niet zoeken naar gelijkheid, maar naar verbinding. Laten
we de unieke vorm van de ander respecteren, wetende dat juist de verschillen
zorgen dat de puzzel compleet wordt. Want alleen zijn we stukjes; samen zijn we
een meesterwerk Zie op de foto het resultaat van de puzzel met daaromheen
(moderne) lichtjes.
Stilstaan bij oorlogenEr werd kort stilgestaan bij enkele grote conflicten, zoals de oorlogen in
Oekraïne, Gaza, Iran en Israël en Soedan en voor vrede. Hierbij werd enkele
keren het lied O Lord Hear My Prayer (van de Gemeenschap van Taizé) beluisterd
en deels meegezongen.
Afsluiting
Harrie sloot de bijeenkomst af met het aanhalen van een krantenartikel van
die dag. Paus Leo XIV had tijdens zijn toespraak met Palmpasen (de zondag voor
Pasen) onomwonden uitgehaald naar ‘die leiders die oorlogen beginnen met hun
handen vol bloed’: ‘Jezus luistert niet naar gebeden van degenen die oorlog
voeren, maar verwerpt ze’. Paus Leo XIV mag daarbij als plaatsvervanger van
Jezus Christus verondersteld worden met enige autoriteit te spreken. Maar hij
citeerde hiermee ook uit Jesaja (Oude Testament). Daarmee mag niet alleen
Donald Trump dit zich aantrekken, maar ook Nethanyahu en al die islamitische
leiders die het Oude Testament mee als basis van hun geloof hebben. En zich
daar bij hun oorlogshandelingen onterecht op geroepen.
Harrie dankte vooral Jan, Peter, Fely, Wim, Henk, Elske en Rens voor het
voorbereiden van deze bijeenkomst. En hij dankte iedereen voor hun
aanwezigheid. Hij wenste iedereen een Vredig Pasen toe, in eigen kring en
wereldwijd.
Wegens de (tijdelijke) sluiting van De Twee Gezusters vond deze Goede
Vrijdagviering plaats in de Mgr. Savelberg Gedachteniskapel, Gasthuisstraat 4.
Er namen 14 personen aan deel (alle stoelen waren bezet), die met veel
waardering aan deze bijeenkomst terugdenken. Het wordt fijn gevonden om in deze
tijden van onder andere vergaderen en activiteiten (organiseren) eens ff stil
te staan en inspiratie op te doen.
De Mgr. Savelverg Gedachteniskapel
Wegkruis nabij Nuth. Pasen 2026 (foto Wim van Kempen).
