Terugblik op de Café Mondiaal van 9-10-2025 met als gespreksthema: ‘Tweede Kamerverkiezingen en mondiale thema’s’.
In een met 29 mensen goed gevulde zaal van Café Pelt vond de 106de Café Mondiaal plaats die geheel in het teken stond van de Tweede Kamerverkiezingen op woensdag 29 oktober aanstaande.
De volgende politieke vertegenwoordigers waren aanwezig:
· Martin de Beer (VVD, nr. 26 kandidatenlijst, Tweede Kamerlid, Heerlen)
· Bjorn Bonten (D66, nr. 39 kandidatenlijst, Sittard)
· Margriet Schreuders (GroenLinks-PvdA, nr. 56 kandidatenlijst, Maastricht)
· Stephanie Blom (SP, nr. 9 kandidatenlijst, Maastricht)
· Het CDA kon geen TK-kandidaat leveren, Irene Plas heeft het CDA vertegenwoordigd.
Ook zou Ria Strik (Partij voor de Dieren, nr. 49 kandidatenlijst, uit Maastricht) komen maar zij moest zich wegens een ernstige verkoudheid afmelden.
Henk Dado had de voorbereide stellingen in een Mentimeter omgezet zodat iedereen met een slimme telefoon op de vragen kon antwoorden.
Als eerste mochten de aanwezigen de 12 belangrijkste politieke hoofdonderwerpen op een rij zetten door er vijf aan te kruisen: dat gaf een beeld van de belangstellingen van de aanwezigen:
Als belangrijkste kwam er ‘klimaat, milieu, duurzaamheid en energie’ naar voren, op de voet gevolgd door ‘huisvesting’ en ‘vrede en veiligheid’. Matig scoorden ‘economie en werkgelegenheid’, ‘cultuur’, ‘migratie’ en als hekkensluiter ‘landbouw, natuur en biodiversiteit’. Het gemiddelde publiek een beetje inschattend, hebben ze erg veel moeite gehad met deze vraag, vooral om dat de meesten vinden dat alle onderwerpen op zich en in hun onderlinge samenhang heel belangrijk zijn.
De volgende vier stellingen zijn via Mentimeter aan de orde geweest en samen besproken. Hier staan ze met korte toelichting of verbijzondering.
1. Polarisatie van de samenleving werkt belemmerend, gematigde partijen moeten het voortouw nemen in de dialoog.
Deugmensen heeft een negatieve bijklank. Polariserende politieke uitingen worden door de samenleving overgenomen. De polarisatie in de samenleving en vooral het denken in extremen moet worden tegengegaan met meer dialoog en begrip voor elkaar. De gematigde politiek neemt hier het voortouw.
2. Gezondheidszorg wordt belangrijk gevonden. Daarbij hoort ook het inzetten op behoud van de ziekenhuiszorg in Heerlen.
Volgens recente enquête het belangrijkste onderwerp waar de kiezer zich zorgen over maakt.
Bij voorbeeld het tegengaan van het verminderen van het aanbod ziekenhuiszorg in Heerlen (beëindiging spoedeisende hulp, intensive care en geboortecentrum in 2030):
De partijen garanderen landelijke financiële steun voor Heerlen voor werving, opleiding en huisvesting van personeel + voor het opzetten van een alternatief voor de geboortezorg.
3. De landbouw moet binnen 10 jaar verduurzamen in biologische landbouw en veeteelt.
De tijd van halfslachtig beleid is voorbij; de landbouw moet echt verduurzamen. Om grote landbouwproblemen, zoals stikstof, mestoverschotten, afname biodiversiteit, veevoer versus voedsel inclusief bescherming Amazonegebied, dierenwelzijn, bodemuitputting en waterproblematiek te verminderen, moeten worden verminderd door een integrale aanpak van de landbouw naar regeneratieve, biologische landbouw en veeteelt. De (Europese) landbouwsubsidies worden ook gebruikt voor deze transitie.
4. Er moet meer geld naar Nationale programma's leefbaarheid en veiligheid voor specifieke wijken (zoals Nationaal Programma Heerlen Noord).
De integrale aanpak (huisvesting en energietransitie, onderwijs & laaggeletterdheid, armoede, volksgezondheid, perspectief voor jongeren) in de vorm van Nationale Programma’s Leefbaarheid en Veiligheid voor wijken zoals Heerlen-Noord krijgt meer landelijke financiële ondersteuning.
Deze avond is er heel veel gesproken en het is dan ook ondoenlijk om daar uitgebreid verslag van te doen. Over iedere stelling was een levendige discussie, waarbij de aanwezig deelnemers vragen stelden aan de politieke vertegenwoordigers. Die namen vaak wat meer tijd dan was voorzien en soms reageerden ze ook nog in een tweede keer op elkaar. Voor wie de verschillende partijen kent, waren de bijdragen van de kandidaten over het algemeen best herkenbaar. De een is wat meer voor regels en de ander voor vrije marktwerking en vindt eerst het creëren van draagvlak heel belangrijk voor het doorvoeren van veranderingen op vrijwillige basis.
Irene Plas van het CDA deelde in het begin nog een sneer uit richting SP over de Maoïstische oorsprong, maar die werd vakkundig opgevangen. Aardig was daarbij dat Bjorn Bonten van D66 Stephanie Blom te hulp schoot met een uitleg over Maoïsme dat ideologisch best kan, terwijl de gewelddadige Mao er een ‘potje’ van maakte. Vergelijk het met het Marxisme en Communisme als leer en de moorddadige dictatuur van Stalin.
Het debat werd heel vriendelijk gehouden waarbij de kandidaten elkaar meer aanvulden dan afvielen. Eigenlijk was de discussie zoals de politiek moet worden gevoerd. We konden bij het dankwoord dan ook met een gerust hart alle kandidaten in ieder geval veel voorkeurstemmen toewensen.
En uiteindelijk zijn er slechts vier stellingen behandeld van de voorbereide 18. Wel is nog op het laatst het onderwerp ‘vrede en veiligheid’ besproken en dan vooral de groei van de defensie-uitgaven naar de beoogde 3.5% in 2035. Maar er was wat terechte kritiek dat enkele onderwerpen die meer bij HeerlenMondiaal horen uiteindelijk niet besproken zijn.
De overige niet behandelde stellingen staan hieronder nog opgesomd:
Het migratiebeleid wordt meer gebaseerd op de verschillende groepen en feitelijke cijfers: arbeidsmigratie, expats (hoger opgeleiden), studenten, asielzoekers.
5. Het aantal arbeidsmigranten moet omlaag.
Er wordt alleen actief ingezet op een vermindering van de arbeidsmigratie en de verbetering van de werk- en leefomstandigheden van arbeidsmigranten.
6. De politiek moet ervoor zorgen dat arbeidsmigranten ook goede werk- en leefomstandigheden hebben.
Alle arbeidsmigranten worden aan een Nederlandse cao verbonden.
7. Nederland moet aansluiten bij het asielbeleid van de EU (geen eigen beleid) en zorgen voor zorgvuldige en snelle asielafhandeling.
Nederland stopt met een eigen asielbeleid, maar schaart zich achter het beleid van de EU. Wel wordt gezorgd voor een betere opvang van asielzoekers, snellere zorgvuldige procedures, voldoende huisvesting voor statushouders en goede integratie in de samenleving en op de arbeidsmarkt.
8. Statushouders moeten worden geholpen bij huisvesting en integratie in de samenleving.
9. Het moet mogelijk zijn dat asielzoekers, via bemiddeling door AZC's, worden ingezet bij bedrijven met een personeelstekort.
De mogelijkheden om asielzoekers in te zetten bij bedrijven met personeelstekort moeten worden vergroot. Bij asielzoekers wordt in een vroeg stadium geïnformeerd naar hun opleiding en werkervaring in het land van herkomst. Vanuit AZC’s wordt bemiddeld tussen beschikbare asielzoekers en bedrijven met personeelstekort én gezorgd voor adequate begeleiding.
10. Het economische stimuleringsbeleid moet gericht zijn op maatschappelijk verantwoord ondernemen en minder op bedrijfsbelang.
Economie en bedrijfsleven meer ten dienste van de samenleving. De economie is de motor van de samenleving, maar er is wel een omdenken nodig: het bedrijfsleven moet minder denken aan het eigen bedrijfs- en winstbelang en wel meer ten dienste staan van de samenleving. Het economisch stimuleringsbeleid van de overheid wordt geheel gebaseerd op door Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen
11. De Europese Unie scoort een voldoende maar waar Europa te langzaam gaat moet Nederland zelf maatregelen nemen.
De Europese Unie is in veel facetten een belangrijk bondgenootschap waar Nederland meer dan in het recente verleden een voortrekkersrol moet vervullen. Als ontwikkelingen via de EU echter te langzaam gaan, dan neemt Nederland al nationale maatregelen. (Voorbeelden: bestrijdingsmiddelen in de landbouw, sancties en boycots tegen landen die mensenrechten schenden).
Europa investeert te veel geld (€ 800 miljard) in bewapening en daarop aangepaste infrastructuur en te weinig in sociale verdediging en geweldloze conflictoplossing (inclusief economische maatregelen).
12. Het budget voor ontwikkelingssamenwerking moet worden teruggebracht naar de oorspronkelijke 2% van de rijksbegroting
De bezuinigingen op ontwikkelingssamenwerking worden teruggedraaid. De nadruk wordt gelegd op noodhulp én structurele hulp, vooral ook door niet-gouvernementele organisaties. Het streven moet gericht zijn op de oorspronkelijke 2% van de Rijksbegroting.
13. Fossiele subsidies (=belastingvoordeel) moeten stoppen.
14. Als bedrijven niet kunnen (gaan) voldoen aan klimaat- en milieudoelstellingen moeten ze worden gesloten
15. De overheid moet meer actie ondernemen om de ernst van de klimaatcrisis en het belang van maatregelen duidelijk te maken
De klimaatdoelen worden niet gehaald en de urgentie neemt toe. Fossiele subsidies voor bedrijven moeten stoppen. Om aan de klimaat- en milieudoelen te voldoen mogen de grootste vervuilde bedrijven (bijvoorbeeld Tata-steel IJmuiden of kunstmestfabrieken) sluiten als omvorming te duur is.
De vermindering van de klimaatverandering vraagt meer actie en overheidsingrijpen, met goede communicatie en overtuigingskracht dient maatschappelijke weerstand tegemoet te worden getreden.
16. Belasting (zoals BTW) moet als stuurmaatregel worden ingezet om maatschappelijke doelen te bereiken (bij vlees- en suikertax, vliegtax, tabaktax etc.)
17. Voor een sluitende begroting wordt meer belasting geheven: hogere inkomens en -vermogens, erfbelasting, winsten van bedrijven
Wie gaat al die mooie plannen betalen? De Belasting Toegevoegde Waarde (BTW) en accijns worden meer ingezet om maatschappelijke doelen te bereiken (arbeid en basisbehoeften versus vleestax, suiker- of calorieëntax, geleidelijke verlaging hypotheekrenteaftrek, accijns op tabak, alcohol en fossiele brandstoffen/CO2).
Omdat dit op de langere termijn meer financiële mogelijkheden biedt, moeten het begrotingstekort en de staatsschulden geleidelijk worden verminderd. De overheid zorgt zo nodig voor meer belastinginkomsten uit erfbelasting, progressieve inkomstenbelasting gezinsinkomen boven € 70.000, verlaging aftrekposten (hypotheek, ondernemers en ‘rijken’), vermogensbelasting, winst-, aandelen- en vennootschapsbelasting
18. De overheid moet fors investeren in vertrouwen en creëren van reële verwachtingen, o.a. door consistentie in beleid.
Het vertrouwen in het probleemoplossend vermogen van de overheid is na vertrek van PVV en NSC uit het kabinet tot een minimum van 4% gedaald (RTL-nieuws). ‘Vertrouwen komt te voet en gaat te paard’. Een betrouwbare overheid moet ook beleid kunnen veranderen. De overheid moet fors investeren in vertrouwen en het creëren van realistische verwachtingen.
Hoe gaan de politieke partijen hier invulling aan geven?
Geen opmerkingen:
Een reactie posten