27 oktober 2025

Terugblik Vredeswandeling Vredeszondag 21-9-2025 Heerlen

๐“๐ž๐ซ๐ฎ๐ ๐›๐ฅ๐ข๐ค ๐•๐ซ๐ž๐๐ž๐ฌ๐ฐ๐š๐ง๐๐ž๐ฅ๐ข๐ง๐  21-9-2025 ๐Ÿ•Š

 Op Vredeszondag 21 september 2025 organiseerden de gemeente Heerlen en het Vredesplatform Heerlen een Vredeswandeling. Het startpunt was bij de Vredeskapel en het Joods Monument aan de Akerstraat.

Op de begraafplaats heeft Nico Zijlstra een interessante toelichting gegeven bij het monument ter nagedachtenis van de tijdens de Eerste Wereldoorlog hier geรฏnterneerde en overleden Belgische soldaten. Hij vertelde over hun geschiedenis. Maar ook dat in WO1 Nederland ongeveer รฉรฉn miljoen vluchtelingen uit Belgiรซ heeft opgevangen. En dat op een totale bevolking van een dikke 6 miljoen mensen. En nu klagen over enkele tienduizenden vluchtelingen….

Vervolgens stonden we stil bij het monument voor de slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog ‘Aan hen die vielen voor het vaderland’ aan de andere zijde van de begraafplaats.

 

In de Oliemolenstraat bij huisnummer 29 liggen de Stolpersteine van Simon Philips, Sophia Philips en Henriette Philips-Sajet, en er tegenover bij nummer 30 de Stolperstein van Charlotte Canter. Nico vertelde hier over hun trieste lot.

 

‘Kรณt an 't hertekamp, beej die kapotte lamp’ droeg Elin Rasenberg, lid van Stichting PANDA Collectief een heel mooi, zelfgeschreven gedicht ‘Licht, lawaai’ voor, zie hieronder.

 

Daarna hield burgemeester Roel Wever een kort maar zeer betrokken betoog over wat hem bewoog en raakte van wat er momenteel allemaal aan oorlog en onvrede is in de wereld.

 

Bij de vijver droeg Nina Wijzenbeek, bestuurslid 4-5 Mei Comitรฉ Heerlen, het gedicht ‘Vrede in oorlogstijd’ voor dat is geschreven door Peter Paul Doodkorte voor Bevrijdingsdag 2022. Nog zeer toepasselijk. Ook met in gedachten dat vier dagen eerder, op 17 september Heerlen 81 jaar geleden werd bevrijd.

 

Daarna hield Harrie Winteraeken van het Vredesplatform een korte toespraak (zie hieronder).

Vervolgens schreef iedereen nog een persoonlijke vredeswens op een Vredesduif. Deze Vredesduiven zijn daags erna in de hal van het Stadskantoor aan de Geleenstraat opgehangen. Deze zijn gedurende de Vredesweek en nog enkele weken daarna te bekijken (geweest).

 

De Vredeswandeling eindigde op het Pancratiusplein met een dankwoordje van burgemeester Wever. Er waren dik 50 deelnemers. Met deze wandeling werd samen onze wens naar vrede en verdraagzaamheid uitgedragen en werden mensen samengebracht. Een mooi begin van de Vredesweek! 

 

Met dank aan Simone Sporken van de gemeente Heerlen en Luc Lodder voor het maken van de foto’

 

Gedicht Licht, lawaai, door Elin Rasenberg

Ik loop langs een weg

Er wordt getoeterd

Ik erger me aan het lawaai en het felle licht in de Aldi

blijf voor een paar seconden stil staan

twijfel door te lopen

het ligt in de Aldi wordt feller

 

Snel loop ik door

ik ren voor mijn trein

haal hem net

 

kijk naar mijn telefoon

een half gelezen artikel met een

bebloed jongetje als voorpagina staart me aan

 

Ik wil mijn hele leven stilstaan voor dat jongetje

Ik wil mijn trein missen

Ik wil de lampjes in de Aldi langzaam minder fel zien worden

tot ze het begeven

en er iemand met een ladder zal verschijnen die het allemaal zal oplossen.

Hij zal voor vrede zorgen

Hij zal zorgen dat dat jongetje zijn ouders terug krijgt

Hij zal zorgen dat er geen bommen vallen

Hij zal zorgen dat niemand stilstaat

 

Omdat ze dansen in het gras

Naast hun huis

Met hun ouders

 

Ik weet dat het geen impact heeft als ik even blijf staan

Ik weet dat de lichten in de Aldi nog lang zullen schijnen

Ik weet dat de man op de ladder die alles oplost niet bestaat

Ik weet dat getoeter geen lawaai is

 

En toch blijf ik staan

 

Ik zou willen dat politici de lamp in de Aldi proberen te vervangen

Ik zou willen dat het ergste lawaai wat een mens hoort, getoeter is

geen bom

Ik zou willen dat het felste licht wat elk mens ziet, het licht van een supermarkt is

geen vuur

Ik zou willen dat het ergste wat iemand mist op een dag zijn trein is

Geen eten

Ik zou mijn hele leven willen staan


 

Gedicht ‘Vrede in oorlogstijd’

 

waar wij de vrede vieren mogen

wachten ergens over de horizon

wanhopig kinderen en vrouwen

op een boodschap van het front

zien wij de tranen van de jeugd

om het gemis of de herinnering

van de vader die vechten moest

weten wij van moeders met pijn

die uit liefde doorgegeven leven

meedogenloos vernietigd zagen

horen wij het smartelijke krijten

van allen die er hun lief verliezen

 

waar wij de vrede vieren mogen

verwoesten bommen er dromen

verbrijzelen zij hoop en toekomst

met kogels van nutteloos geweld

stroomt er bloed uit vele aderen

die harten kloppen laten moeten

vol van verlangen naar eendracht

naar solidariteit in het samen zijn

een wereld die mensen leren laat

dat je vrede niet buitmaken kunt

door met dood verderf te zaaien

maar met zorg om en voor elkaar

Schrijver: Peter Paul J. Doodkorte. Met op het netvlies de nietsontziende oorlog en tactiek, waarmee op hetzelfde moment Rusland Oekraรฏne belaagt, geschreven 28 april 2022 voor Bevrijdingsdag 2022.

Voorgedragen door Nina Wijzenbeek. 

 

Toespraak Harrie Winteraeken, Vredesplatform Heerlen

 ‘Si vis pacem, para bellum’, ofwel: ‘Als je vrede wilt, bereid je dan voor op oorlog’: dat is de sfeer waar we nu in verkeren in de internationale politiek.

 Na de Koude Oorlog en na een periode van ontspanning met perestrojka en glasnost met Michail Gorbatsjov hebben Vladimir Poetin en recent Donald Trump de vredelievende sfeer weer doen keren in een nieuwe koude oorlog. En sinds 2014 is er oorlog in Oekraรฏne.

Op 7 oktober 2023 was er de terroristische aanval van Hamas op Israรซl.

Met sindsdien de buiten proportionele en inmiddels niet meer goed te praten reactie van Israรซl. Het vermoorden van tienduizenden burgers, waaronder vele vrouwen en kinderen, zeker 85% zonder binding met Hamas. En de vernietiging van de hele Palestijnse samenleving. Dit alles onder goedkeuring van de regering Trump.

Maar denk ook aan Jemen, de gruwelijke oorlog in Soedan, de onderdrukkende regimes in Afghanistan, Iran en zo voort.

Er is een nieuwe wapenwedloop. De Europese Unie gaat € 800 miljard investeren in extra bewapening. De nieuwe regering van Duitsland wil in tien jaar tijd € 500 miljard investeren in defensie en infrastructuur. Er zijn plannen om in onze Limburgse voormalige autofabriek in Born een grote productielocatie voor drones op te zetten, ook met als argument: ‘Het is goed voor onze economie en we kunnen de werkgelegenheid goed gebruiken’.

Hoeveel beter zou al dat geld niet besteed kunnen worden aan samenlevingsopbouw, hier en elders in de wereld. Aan eerlijke handel en ontwikkelingssamenwerking, aan het verminderen van de klimaatverandering; waarschijnlijk de grootste oorzaak achter de schermen van oorlog en menselijk leed.

De Vredesbeweging wil meer werk maken van dialoog en geweldloze conflictoplossing, sociale weerbaarheid waarbij kwaadwillende regimes tot de orde worden geroepen met strenge en effectieve boycots. 

Je hoort wel eens dat 3% van de bevolking voldoende is voor het in gang zetten van maatschappelijke verandering. Dat is hoopvol voor de mensen die proberen de ontwikkelingen ten goede te keren.

Maar ik vrees dat deze 3% koplopers ook geldt voor ontwikkelingen waar we niet op staan te wachten. Ook ‘verkeerde’ bewegingen en negatieve ontwikkelingen beginnen klein! Denk aan toenemend racisme en fascisme, aan vreemdelingenhaat, populisme. Er is veel boosheid in de samenleving en misschien nog erger: veel te weinig vertrouwen dat de overheid, de politiek verbetering zal realiseren. Maar ook hier geldt dat de achterliggende oorzaken van de boosheid, de verdeeldheid en polarisatie van onze samenleving wel benoemd รฉn ook aangepakt moeten worden.

Het zijn voor vredelievende mensen moeilijke tijden om voldoende hoop en geloof te houden dat het allemaal wel goed komt. Maar denk aan deze uitspraak: ‘Alles wat nodig is voor de overwinning van het kwaad, is dat goede mensen niets doen.’ U bent hier omdat u voor Vrede bent. Dat u niet tevreden bent met hoe het nu gaat in de wereld en onze samenleving. Wellicht bent u ook al langer actief. Daarvoor dank en waardering.

 Ik wil u nog opmerkzaam maken op een nieuw initiatief dat wellicht kan bijdragen aan Vrede in onze eigen omgeving. Mede vanuit het Vredesplatform is er een Dialooggroep opgestart waarin we leren luisteren, mede als basis voor onderling respect. Want we zullen samen verder moeten in onze samenleving.

En zoals het motto van deze Vredesweek luidt: ‘Niets doen is geen optie’.

Ik dank u voor uw aandacht.

 

 

 

 

Terugblik Cafรฉ Mondiaal 9-10 met gespreksthema: ‘Tweede Kamerverkiezingen en mondiale thema’s’

 

Terugblik op de Cafรฉ Mondiaal van 9-10-2025 met als gespreksthema: ‘Tweede Kamerverkiezingen en mondiale thema’s’.

 In een met 29 mensen goed gevulde zaal van Cafรฉ Pelt vond de 106de Cafรฉ Mondiaal plaats die geheel in het teken stond van de Tweede Kamerverkiezingen op woensdag 29 oktober aanstaande.

 De volgende politieke vertegenwoordigers waren aanwezig:

·         Martin de Beer (VVD, nr. 26 kandidatenlijst, Tweede Kamerlid, Heerlen)

·         Bjorn Bonten (D66, nr. 39 kandidatenlijst, Sittard)

·         Margriet Schreuders (GroenLinks-PvdA, nr. 56 kandidatenlijst, Maastricht)

·         Stephanie Blom (SP, nr. 9 kandidatenlijst, Maastricht)

·         Het CDA kon geen TK-kandidaat leveren, Irene Plas heeft het CDA vertegenwoordigd.

Ook zou Ria Strik (Partij voor de Dieren, nr. 49 kandidatenlijst, uit Maastricht) komen maar zij moest zich wegens een ernstige verkoudheid afmelden.

Henk Dado had de voorbereide stellingen in een Mentimeter omgezet zodat iedereen met een slimme telefoon op de vragen kon antwoorden.

 Als eerste mochten de aanwezigen de 12 belangrijkste politieke hoofdonderwerpen op een rij zetten door er vijf aan te kruisen: dat gaf een beeld van de belangstellingen van de aanwezigen:

 

Als belangrijkste kwam er ‘klimaat, milieu, duurzaamheid en energie’ naar voren, op de voet gevolgd door ‘huisvesting’ en ‘vrede en veiligheid’. Matig scoorden ‘economie en werkgelegenheid’, ‘cultuur’, ‘migratie’ en als hekkensluiter ‘landbouw, natuur en biodiversiteit’. Het gemiddelde publiek een beetje inschattend, hebben ze erg veel moeite gehad met deze vraag, vooral om dat de meesten vinden dat alle onderwerpen op zich en in hun onderlinge samenhang heel belangrijk zijn.

 De volgende vier stellingen zijn via Mentimeter aan de orde geweest en samen besproken. Hier staan ze met korte toelichting of verbijzondering.

1.       Polarisatie van de samenleving werkt belemmerend, gematigde partijen moeten het voortouw nemen in de dialoog.

 

Deugmensen heeft een negatieve bijklank. Polariserende politieke uitingen worden door de samenleving overgenomen. De polarisatie in de samenleving en vooral het denken in extremen moet worden tegengegaan met meer dialoog en begrip voor elkaar. De gematigde politiek neemt hier het voortouw.

 


2.       Gezondheidszorg wordt belangrijk gevonden. Daarbij hoort ook het inzetten op behoud van de ziekenhuiszorg in Heerlen.

 Volgens recente enquรชte het belangrijkste onderwerp waar de kiezer zich zorgen over maakt.

Bij voorbeeld het tegengaan van het verminderen van het aanbod ziekenhuiszorg in Heerlen (beรซindiging spoedeisende hulp, intensive care en geboortecentrum in 2030):

De partijen garanderen landelijke financiรซle steun voor Heerlen voor werving, opleiding en huisvesting van personeel + voor het opzetten van een alternatief voor de geboortezorg.

 

 

3.       De landbouw moet binnen 10 jaar verduurzamen in biologische landbouw en veeteelt.

De tijd van halfslachtig beleid is voorbij; de landbouw moet echt verduurzamen. Om grote landbouwproblemen, zoals stikstof, mestoverschotten, afname biodiversiteit, veevoer versus voedsel inclusief bescherming Amazonegebied, dierenwelzijn, bodemuitputting en waterproblematiek te verminderen, moeten worden verminderd door een integrale aanpak van de landbouw naar regeneratieve, biologische landbouw en veeteelt. De (Europese) landbouwsubsidies worden ook gebruikt voor deze transitie.

4.       Er moet meer geld naar Nationale programma's leefbaarheid en veiligheid voor specifieke wijken (zoals Nationaal Programma Heerlen Noord).

De integrale aanpak (huisvesting en energietransitie, onderwijs & laaggeletterdheid, armoede, volksgezondheid, perspectief voor jongeren) in de vorm van Nationale Programma’s Leefbaarheid en Veiligheid voor wijken zoals Heerlen-Noord krijgt meer landelijke financiรซle ondersteuning.

 

Deze avond is er heel veel gesproken en het is dan ook ondoenlijk om daar uitgebreid verslag van te doen. Over iedere stelling was een levendige discussie, waarbij de aanwezig deelnemers vragen stelden aan de politieke vertegenwoordigers. Die namen vaak wat meer tijd dan was voorzien en soms reageerden ze ook nog in een tweede keer op elkaar. Voor wie de verschillende partijen kent, waren de bijdragen van de kandidaten over het algemeen best herkenbaar. De een is wat meer voor regels en de ander voor vrije marktwerking en vindt eerst het creรซren van draagvlak heel belangrijk voor het doorvoeren van veranderingen op vrijwillige basis.

Irene Plas van het CDA deelde in het begin nog een sneer uit richting SP over de Maoรฏstische oorsprong, maar die werd vakkundig opgevangen. Aardig was daarbij dat Bjorn Bonten van D66 Stephanie Blom te hulp schoot met een uitleg over Maoรฏsme dat ideologisch best kan, terwijl de gewelddadige Mao er een ‘potje’ van maakte. Vergelijk het met het Marxisme en Communisme als leer en de moorddadige dictatuur van Stalin.

Het debat werd heel vriendelijk gehouden waarbij de kandidaten elkaar meer aanvulden dan afvielen. Eigenlijk was de discussie zoals de politiek moet worden gevoerd. We konden bij het dankwoord dan ook met een gerust hart alle kandidaten in ieder geval veel voorkeurstemmen toewensen.

En uiteindelijk zijn er slechts vier stellingen behandeld van de voorbereide 18. Wel is nog op het laatst het onderwerp ‘vrede en veiligheid’ besproken en dan vooral de groei van de defensie-uitgaven naar de beoogde 3.5% in 2035. Maar er was wat terechte kritiek dat enkele onderwerpen die meer bij HeerlenMondiaal horen uiteindelijk niet besproken zijn.

 

De overige niet behandelde stellingen staan hieronder nog opgesomd:


Het migratiebeleid wordt meer gebaseerd op de verschillende groepen en feitelijke cijfers: arbeidsmigratie, expats (hoger opgeleiden), studenten, asielzoekers.

 

5.       Het aantal arbeidsmigranten moet omlaag.

 Er wordt alleen actief ingezet op een vermindering van de arbeidsmigratie en de verbetering van de werk- en leefomstandigheden van arbeidsmigranten.

 

6.       De politiek moet ervoor zorgen dat arbeidsmigranten ook goede werk- en leefomstandigheden hebben.

 Alle arbeidsmigranten worden aan een Nederlandse cao verbonden.

 

7.       Nederland moet aansluiten bij het asielbeleid van de EU (geen eigen beleid) en zorgen voor zorgvuldige en snelle asielafhandeling.

 Nederland stopt met een eigen asielbeleid, maar schaart zich achter het beleid van de EU. Wel wordt gezorgd voor een betere opvang van asielzoekers, snellere zorgvuldige procedures, voldoende huisvesting voor statushouders en goede integratie in de samenleving en op de arbeidsmarkt.

 

8.       Statushouders moeten worden geholpen bij huisvesting en integratie in de samenleving.

 

9.       Het moet mogelijk zijn dat asielzoekers, via bemiddeling door AZC's, worden ingezet bij bedrijven met een personeelstekort.

 De mogelijkheden om asielzoekers in te zetten bij bedrijven met personeelstekort moeten worden vergroot. Bij asielzoekers wordt in een vroeg stadium geรฏnformeerd naar hun opleiding en werkervaring in het land van herkomst. Vanuit AZC’s wordt bemiddeld tussen beschikbare asielzoekers en bedrijven met personeelstekort รฉn gezorgd voor adequate begeleiding.

 

10.   Het economische stimuleringsbeleid moet gericht zijn op maatschappelijk verantwoord ondernemen en minder op bedrijfsbelang. 

Economie en bedrijfsleven meer ten dienste van de samenleving. De economie is de motor van de samenleving, maar er is wel een omdenken nodig: het bedrijfsleven moet minder denken aan het eigen bedrijfs- en winstbelang en wel meer ten dienste staan van de samenleving. Het economisch stimuleringsbeleid van de overheid wordt geheel gebaseerd op door Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen

 

11.   De Europese Unie scoort een voldoende maar waar Europa te langzaam gaat moet Nederland zelf maatregelen nemen.

 

De Europese Unie is in veel facetten een belangrijk bondgenootschap waar Nederland meer dan in het recente verleden een voortrekkersrol moet vervullen. Als ontwikkelingen via de EU echter te langzaam gaan, dan neemt Nederland al nationale maatregelen. (Voorbeelden: bestrijdingsmiddelen in de landbouw, sancties en boycots tegen landen die mensenrechten schenden).

 

Europa investeert te veel geld (€ 800 miljard) in bewapening en daarop aangepaste infrastructuur en te weinig in sociale verdediging en geweldloze conflictoplossing (inclusief economische maatregelen).


12.   Het budget voor ontwikkelingssamenwerking moet worden teruggebracht naar de oorspronkelijke 2% van de rijksbegroting

 De bezuinigingen op ontwikkelingssamenwerking worden teruggedraaid. De nadruk wordt gelegd op noodhulp รฉn structurele hulp, vooral ook door niet-gouvernementele organisaties. Het streven moet gericht zijn op de oorspronkelijke 2% van de Rijksbegroting.


13.   Fossiele subsidies (=belastingvoordeel) moeten stoppen.

 

 

14.   Als bedrijven niet kunnen (gaan) voldoen aan klimaat- en milieudoelstellingen moeten ze worden gesloten

 

 

15.   De overheid moet meer actie ondernemen om de ernst van de klimaatcrisis en het belang van maatregelen duidelijk te maken

 

De klimaatdoelen worden niet gehaald en de urgentie neemt toe. Fossiele subsidies voor bedrijven moeten stoppen. Om aan de klimaat- en milieudoelen te voldoen mogen de grootste vervuilde bedrijven (bijvoorbeeld Tata-steel IJmuiden of kunstmestfabrieken) sluiten als omvorming te duur is.

 

De vermindering van de klimaatverandering vraagt meer actie en overheidsingrijpen, met goede communicatie en overtuigingskracht dient maatschappelijke weerstand tegemoet te worden getreden.

 

16.   Belasting (zoals BTW) moet als stuurmaatregel worden ingezet om maatschappelijke doelen te bereiken (bij vlees- en suikertax, vliegtax, tabaktax etc.)

 

17.   Voor een sluitende begroting wordt meer belasting geheven: hogere inkomens en -vermogens, erfbelasting, winsten van bedrijven

 Wie gaat al die mooie plannen betalen? De Belasting Toegevoegde Waarde (BTW) en accijns worden meer ingezet om maatschappelijke doelen te bereiken (arbeid en basisbehoeften versus vleestax, suiker- of calorieรซntax, geleidelijke verlaging hypotheekrenteaftrek, accijns op tabak, alcohol en fossiele brandstoffen/CO2).

Omdat dit op de langere termijn meer financiรซle mogelijkheden biedt, moeten het begrotingstekort en de staatsschulden geleidelijk worden verminderd. De overheid zorgt zo nodig voor meer belastinginkomsten uit erfbelasting, progressieve inkomstenbelasting gezinsinkomen boven € 70.000, verlaging aftrekposten (hypotheek, ondernemers en ‘rijken’), vermogensbelasting, winst-, aandelen- en vennootschapsbelasting

 

18.   De overheid moet fors investeren in vertrouwen en creรซren van reรซle verwachtingen, o.a. door consistentie in beleid.

 Het vertrouwen in het probleemoplossend vermogen van de overheid is na vertrek van PVV en NSC uit het kabinet tot een minimum van 4% gedaald (RTL-nieuws). ‘Vertrouwen komt te voet en gaat te paard’. Een betrouwbare overheid moet ook beleid kunnen veranderen. De overheid moet fors investeren in vertrouwen en het creรซren van realistische verwachtingen.

Hoe gaan de politieke partijen hier invulling aan geven?